Zo werkt Zon op Alphen
Deze tekst is in 2019 gebruikt bij de werving van deelnemers aan de projecten Rijnvicus en Golfclub Zeegersloot en daarna soms aangepast aan actuele ontwikkelingen (bijvoorbeeld over energiebelastingen). Als Zon op Alphen een nieuw project begint, wordt deze informatie geactualiseerd.
Inwoners van de gemeente Alphen aan den Rijn, Verenigingen van Eigenaren (voor de algemene ruimtes met eigen meter) en bedrijven met een kleinverbruik aansluiting kunnen aan Zon op Alphen meedoen door certificaten te kopen. Een certificaat is formeel gezien een participatie en tegelijk ook een deel van de zonne-installatie. Per certificaat heb je recht op de opbrengst van een deel van de opgewekte zonnestroom. Koop je méér certificaten, dan heb je recht op een groter deel van de opbrengst.
Een certificaat levert circa gemiddeld 250 kWh zonnestroom per jaar op en is voor privépersonen en veel VvE’s vrijgesteld van een btw-heffing. De prijs voor de certificaten van Rijnvicus en GC Zeegersloot (200 euro per certificaat) is laag in vergelijking met andere postcoderoosprojecten (300-350 euro). Dit komt omdat Zon op Alphen ervoor heeft gekozen om ongeveer één derde van de investering te financieren. Zo bereiken we een groter deel van de inwoners. Als deelnemer word je automatisch lid van de coöperatie Zon op Alphen.
Je verdient je investering van 200 euro per certificaat in ongeveer zeven jaar terug, omdat je voor het opgewekte deel van de installatie géén energiebelasting meer hoeft te betalen over je eigen gebruik. Dat zie je terug op je energierekening. Voor elke opgewekte kWh zonnestroom spaar je 11,93 cent uit. Dit is het tarief van 2019. Het belastingtarief voor elektriciteit wordt elk jaar opnieuw vastgelegd.
De betaalde belasting op de gebruikte stroom krijg je terug vanwege de Postcoderoos-regeling, oftewel de Regeling verlaagd tarief. De betaalde ODE-belasting (Opslag Duurzame Energie) krijg je overigens niet terug. Dit belastingvoordeel scheelt behoorlijk, want normaal betaal je ongeveer 23 cent per kWh. Voor één certificaat van 250kWh bespaar je dus al een bedrag van ongeveer 30 euro per jaar. Let wel, dit zijn de gegevens uit 2019. Inmiddels is er veel veranderd.
In het kader van het Klimaatakkoord is besloten om de energiebelasting op stroom te veranderen. Dit is ongunstiger worden voor deelnemers aan de Postcoderoos-regelingen in Nederland. De onzekerheid over het afschaffen van de Postcoderoosregeling is echter voorbij; de aangekondigde vervangende regeling komt er niet. Op dit moment gaan we er nog steeds van uit dat de investering in Zon op Alphen Postcoderoos-projecten in ongeveer zeven jaar kan worden terugverdiend (medio 2025 werd dit bereikt).
De opgewekte stroom van de zonneparken wordt verkocht aan een energieleverancier. De opbrengst wordt gebruikt om de lening af te lossen en verder om alle kosten te betalen, zoals onderhoud, reservering, verzekeringen, administratie e.d.
Omdat Zon op Alphen voor een deelfinanciering heeft gekozen, blijft er door het aflossen daarvan waarschijnlijk een té klein bedrag over om jaarlijks aan de leden uit te keren. Wat overblijft van de opbrengsten gaat naar een reservepot, zodat de coöperatie altijd een jaarlijks positief resultaat zal hebben. Ook als de stroomopbrengst in een jaar eens tegenvalt. Een groter positief saldo kan nog steeds onder de deelnemers worden verdeeld, als dat tijdens de algemene ledenvergadering (ALV) van de coöperatie wordt besloten. Daar beslis je als lid dus zelf over.
Door de energiecrisis waren de inkomsten voor de verkoop van onze opgewekte energie zo hoog dat we extra uitkeringen aan de deelnemers hebben kunnen doen.
Voor deelname aan Zon op Alphen gelden de volgende spelregels:
- Je woont in de buurt van een Postcoderoos-installatie
Als je in de volgende postcodegebieden woont, kan je meedoen met de projecten Rijnvicus en GC Zeegersloot: 2391, 2394, 2396, 2401 t/m 2409, 2445, 2461 en 2481.
Om in aanmerking te komen voor het verlaagde belastingtarief moet je dus in de buurt van het zonnedak wonen. Dit is een wettelijke regeling. Het kan zijn dat er overlap is tussen productielocaties. In dat geval moeten wij vaak de certificaten over de verschillende locaties verdelen om een optimale verdeling te krijgen. Dan kunnen zo veel mogelijk inwoners van de gemeente meedoen. De deelnemers worden op volgorde van intekenen over beide projecten verdeeld. Waar je uiteindelijk je stroom opwekt, maakt verder niet uit. - Je moet minstens één certificaat aanschaffen om mee te doen
Eén certificaat levert gemiddeld 250 kWh per jaar aan opgewekte energie op. Een certificaat kost eenmalig 200 euro en is voor privé personen en de meeste VvE’s vrijgesteld van een btw-heffing.
Het maximale aantal certificaten is afhankelijk van je huidige energiegebruik. Het is verstandig dat je jaarlijks niet méér zonnestroom opwekt dan je thuis verbruikt, tot een maximum van 10.000 kWh per jaar (40 certificaten). Dit maximum is vastgelegd in de Postcoderoos-regeling. Daarboven kom je niet meer in aanmerking voor de belastingkorting en duurt het langer voor je de investering terugverdient.
Je krijgt alleen korting op de energiebelasting over de stroom die je zelf thuis verbruikt en betaalt. Koop je meer certificaten en wek je daardoor meer zonnestroom op dan je zelf verbruikt, dan profiteer je dus voor dat extra deel niet van de korting.
Ons algemeen advies is om certificaten te kopen voor maximaal 80-90 procent van je jaarlijkse verbruik. Als je zuiniger met energie omgaat of als de zon in een jaar extra schijnt, dan kom je met 80-90 procent van je gebruik in ieder geval niet over je eigen gebruik heen. Hou ook rekening met eventuele verschuivingen in je verbruik in de komende jaren. Ga je meer besparen door ledlampen te nemen? Of gaat een kind uit huis? Of neem je een elektrische auto, ga je meer elektrisch koken of verwarmen? Of ga je van het gas af en krijg je een warmtewisselaar? Dit heeft allemaal invloed op je verbruik en daarmee ook op je deelname aan onze projecten.
- Je hebt een eigen elektriciteitsaansluiting van maximaal 3x80A
Dit staat op je energieafrekening. VvE’s (voor hun gemeenschappelijke installatie, zoals een lift) en bedrijven in het MKB kunnen ook meedoen. - Je wordt automatisch lid van de coöperatie Zon op Alphen aan den Rijn
Door een of meer certificaten te kopen wordt je automatisch lid van de coöperatie en kun je daardoor profiteren van de belastingkorting. Doordat we een coöperatie zijn word je meteen mede-eigenaar van het zonnedak, samen met alle andere deelnemers. Belangrijk om te weten is dat de coöperatie UA is (Uitgezonderde Aansprakelijkheid). Je bent dus nooit verplicht in geval van een verlies bij te dragen. Lid zijn betekent ook dat je kan meebeslissen over de keuzes voor jouw project/dak. Het lidmaatschap van Zon op Alphen is gratis. Je kunt je hier aanmelden. - Looptijd van projecten is 15 jaar
Je doet in principe 15 jaar mee (de looptijd van onze projecten Rijnvicus en GC Zeegersloot), maar je kunt je certificaten ook overdragen of verkopen. Bijvoorbeeld als je naar een andere gemeente gaat verhuizen of als blijkt dat je te veel certificaten hebt aangeschaft.
Verhuis je tussentijds? Als je binnen de postcoderoos blijft wonen, is er niets aan de hand. Je neemt je certificaten gewoon mee. Dat is feitelijk gemakkelijker dan zonnepanelen op je eigen dak want die verhuis je niet zo snel mee.
Verhuis je buiten de postcoderoos of buiten de stad? Dan geldt de belastingverlaging niet meer. Je kan je certificaat dan via Zon op Alphen verkopen aan de nieuwe huiseigenaar of via de coöperatie aan een nieuwe deelnemer. Je krijgt de restwaarde terug, want de certificaten worden over een periode van 15 jaar afgeschreven.
Je kunt altijd gedeeltelijk of zelfs volledig uitstappen en ontvangt dan de restwaarde per certificaat. De restwaarde staat in je eigen gebruikersomgeving (Portaal). De coöperatie zorgt voor de overdracht door potentiële kopers te benaderen en verzorgt de administratie. De coöperatie zelf kan de certificaten niet van je overnemen, die kan alleen bemiddelen. - Je energieleverancier moet de Postcoderoos-regeling ondersteunen
Je eigen energieleverancier moet willen meewerken. Deze moet de korting op de energiebelasting verrekenen op je jaarlijkse energierekening. De meeste energieleveranciers ondersteunen de Postcoderoos-projecten, maar niet allemaal. Als je al klant bent van Eneco, Engie, Greenchoice, om|nieuwe energie of NUON dan is het heel makkelijk. We hebben contracten met heldere afspraken met deze leveranciers om de korting automatisch te verrekenen bij de jaarrekening.
De andere leveranciers die de Postcoderoos-regeling ondersteunen, sturen wij jouw productiegegevens op zodat zij de teruggave kunnen berekenen en uitbetalen. Kijk voor het meest recente overzicht op de site van https://www.zonmonitor.nl/overzicht-leveranciers/. Alle leveranciers met minstens één ster doen mee. Heb je een leverancier zonder ster? Om mee te doen moet je dan overstappen naar een van de leveranciers die wel meedoen. Dit kan je bij je inschrijving al aangeven. - Je woont in een koop- of huurwoning met een eigen elektriciteitsaansluiting
Belangrijk is dat je zelf de energierekening betaalt (en niet je verhuurder) en dat je dus zelf een contract met een energieleverancier hebt afgesloten. Je moet ook een zogenaamde kleinverbruikersaansluiting hebben. Dit geldt voor vrijwel alle huishoudens en kleine bedrijven. Het gaat om de volgende aansluitingen: 3x25A, 3x35A, 3x50A, 3x63A of 3x80A.
Je kunt op je energierekening terugvinden wat voor soort aansluiting je hebt. Ook kun je het op de website van netbeheerder Liander nazoeken.
- Extra spelregel voor bedrijven (MKB)
Bedrijven kunnen ook meedoen. In principe gelden dezelfde voorwaarden: je bent gevestigd binnen de postcoderoos, bent een kleinverbruiker, je energieleverancier steunt de regeling en je koopt niet méér certificaten dan je zelf nodig hebt met een maximum tot 10.000 kWh per jaar.
De aanvullende eis voor bedrijven is dat je niet meer koopt dan 20 procent van alle certificaten per zonnedak. Deze extra wettelijke regel heeft als doel om de zonnedaken voor zoveel mogelijk inwoners beschikbaar te maken. Uiteraard kun je, net als inwoners, ook aan meerdere daken meedoen. Dan geldt per dak het maximum van 20 procent en voor al je certificaten bij elkaar het maximum van 10.000 kWh.
Voorbeeld 1: Op een zonnedak waar 100 certificaten beschikbaar zijn, kan je met je bedrijf dus voor maximaal 20 certificaten inschrijven (20 procent).
Voorbeeld 2: Op een zonnedak waar 500 certificaten voor zijn, die 250 kWh per certificaat leveren, kan je met je bedrijf maximaal 40 certificaten aanschaffen, net als bewoners. 20 Procent is weliswaar meer (100 certificaten), maar bij 40 certificaten heb je het voor iedereen geldende maximum van 10.000 kWh al bereikt.
Bij de ontwikkeling van nieuwe projecten onderscheiden we twee fasen: 1) de investering/realisatie fase en 2) de operationele fase. De operationele fase omvat de looptijd van het project, te weten 15 jaar.
Het eerste project van Zon op Alphen telt twee zonnedaken (bij Rijnvicus en Golfclub Zeegersloot) en in totaal drie Postcoderozen. Rijnvicus is namelijk in tweeën gesplitst: Oost en West.
Investering/realisatie fase
Deze fase ziet er zo uit:

Kosten
Er komen 1.844 panelen op Rijnvicus en 221 bij de Golfclub Zeegersloot. De totale installatie kost ca. 590.750 euro. Dit is een zogenoemde turnkey prijs (alle kosten inbegrepen). Deze kosten zijn ook inclusief de voorfinanciering van de btw die de installateur voorschiet. De btw moet anders eerst door ons worden betaald, voordat we het zes maanden later weer terugkrijgen.
Financiering
Een deel van de kosten wordt door de leden opgebracht door participatie in de projecten. De participatie wordt gedaan door middel van de aanschaf van certificaten. Een certificaat is een deel van de totale zonne-installatie. De totale opgewekte stroom van de twee daken is gemiddeld 563.000 kWh per jaar. We rekenen met een opbrengst per certificaat van 250 kWh gemiddeld per jaar. Het aantal certificaten berekenen we door de gemiddelde jaarlijkse opbrengst (door middel van een P50-calculatie, inclusief degradatie van de installatie over 15 jaar) te delen door 250. Zo komen we dus aan het aantal van 2.259 certificaten. De totale participatie-opbrengst door de leden is dus 2.259 x € 200 = 451.800 euro.
We hebben gekozen voor een deel financiering, omdat we daarmee twee belangrijke factoren afdekken. Ten eerste worden de prijzen voor certificaten lager (200 in plaats van 300 euro), dus kunnen ook bewoners mee gaan doen met een kleinere beurs. En, niet onbelangrijk: het rendement wordt beduidend beter. De gemeente Alphen aan den Rijn ondersteunt Zon op Alphen met een duurzaamheidslening van 180.000 euro tegen een rente van 2 procent.
We starten dus met een kapitaal van 631.800 euro. Na aftrek van alle investeringen en kosten blijft er circa 41.800 euro over die in de reservepot gaat. Daarmee kunnen we onvoorziene kosten en slechte zonjaren financieren, zonder dat we een negatief resultaat krijgen.
Operationele fase
De operationele fase ziet er zo uit:

Inkomsten
Zon op Alphen genereert inkomsten uit de verkoop van de opgewekte stroom. Hierover worden zogenoemde PPA’s (Power Purchase Agreement) afgesloten met energiemaatschappijen. De opbrengst van deze PPA-contracten zijn afhankelijk van de geldende prijzen op de energiemarkt, die soms enorm kunnen verschillen. Bijvoorbeeld als gevolg van geopolitieke ontwikkelingen, zoals na het begin van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.
In sommige gevallen ontvangt Zon op Alphen een vergoeding van energiemaatschappijen, als leden naar de betreffende maatschappij overstappen.
Sinds 2025 is het ook mogelijk om onze stroom rechtstreeks aan bedrijven of particulieren te verkopen; dit heet Zelflevering+. In juni 2025 sloot Zon op Alphen voor het eerst een Zelflevering+ contract af met Ponsioen Installatie Techniek. We zoeken meer partijen die hierin geïnteresseerd zijn. Hier vind je meer informatie over Zelflevering+.
Uitgaven
De inkomsten worden gebruikt om alle kosten af te dekken. Het merendeel gaat op aan de aflossing met rente voor de eerder genoemde financiering. Daarnaast betalen we onderhouds-, verzekerings- en administratiekosten.
Saldo
Gedurende de looptijd van onze projecten van 15 jaar, rekening houdend met inflatie e.d., verwachten we elk jaar een batig saldo over te kunnen houden. Dit geld houden we in reserve, zodat we bij extra kosten, lage verkoopprijzen of slechte zonjaren altijd een positief resultaat hebben.
Bij een onverwacht hoog batig saldo, kan de Algemene Ledenvergadering besluiten om extra op de financiering af te lossen, of om bijvoorbeeld een deel aan de leden of aan een goed doel uit te keren.
Ook houden we rekening met het feit dat de installatie aan het einde van de looptijd niet wordt overgenomen (zie hieronder). In dat geval moet de installatie worden verwijderd en verkocht. Hiervoor bouwen we een reserve op.
Einde looptijd
Aan het einde van de looptijd van 15 jaar eindigt het project. De lening is dan afgelost en deelnemers ontvangen geen belastingvoordeel meer. De afspraak (in een contract vastgelegd) is dat de installatie dan normaal gesproken om niet wordt overdragen aan de eigenaren van de daken. De leden krijgen het resterende saldo van de coöperatie uitgekeerd.

